Jurriaan van Stigt
Stel je voor: een jonge bouwkundige aan een houten tafel, een dik boek opengeklapt. Doorsneden van gevels, metselwerkdetails, dakconstructies. Geen glossy plaatjes, maar pure kennis. Zo leerden hele generaties bouwen. Uit Jellema.
Decennialang vormden die boeken de basis van het bouwkundig onderwijs. Nuchter, systematisch, geworteld in de praktijk. Zo bouw je een muur. Zo sluit je een kozijn aan. Zo voorkom je vochtproblemen. Maar die wereld is verdwenen. De opgave van nu vraagt om andere materialen en nieuwe manieren van bouwen. Wat we nodig hebben is geen nostalgie, maar een nieuw hoofdstuk – letterlijk. Een nieuw deel waarin houtbouw centraal staat. Niet het romantische beeld van de timmerman met beitel, maar industriële houtbouw: CLT, modulaire systemen, CO₂ positieve constructies. Net als toen begint het bij inzicht, details en begrijpen hoe een gebouw werkelijk werkt.
Fast forward naar 2025. Wéér woningnood, wéér industrialisatie - maar nu met het klimaat als extra factor. De bouw is verantwoordelijk voor 40 procent van de CO₂ uitstoot. Daarom verschuift de aandacht naar hout: industrieel, circulair, snel. De houtbouwbeweging groeit razendsnel, maar de kennis groeit niet mee. Een houten wand gedraagt zich anders dan beton. Akoestiek, brandveiligheid, vochtregulatie - alles moet opnieuw doordacht. En dat gebeurt nu vooral ad hoc, project voor project.
Het is tijd voor een nieuwe canon: Jellema voor de houten eeuw. Dit keer echter geen dik boek, maar een open platform, met principes en zonder dogma’s. Voor ontwerpers én fabrikanten, voor scholen én bouwplaatsen. De houten revolutie vraagt om structuur. Om educatie. Om een gedeelde taal.
Jellema documenteerde geen regels, maar inzichten. Geen losse onderdelen, maar samenhang. Dat moeten wij nu opnieuw doen. Alleen zo zorgen we dat snelheid niet ten koste gaat van kwaliteit. Alleen zo maken we gebouwen die schoon zijn, maar ook slim, mooi en menselijk.