Koningswei Hoogwachter

In het hart van de binnenstad worden twee nieuwe gebouwen gerealiseerd in een nieuw groen stadspark: de Koningswei. LEVS architecten ontwierp het licht gekleurde noordblok - De Hoogwachter - en awg architecten het zuidblok - De Weidewachter. ZUS [Zones Urbaines Sensibles] maakte het ontwerp van het landschap en de openbare ruimte. In totaal worden hier 364 koop- en (sociale) huurwoningen gerealiseerd, een horecagelegenheid en ruimte voor Het Gastenhuis.

LEVS Koningswei impressie 4a Zesx Zes min

LEVS Koningswei impressie 6a Zesx Zes min

LEVS Koningswei impressie 1a Zesx Zes min

LEVS Koningswei plek min1 — Koningswei als nieuwe spil tussen binnenstad, stadspark en Piushaven

LEVS Koningswei situatie LEVS awg min1 — Maaiveldsituatie

LEVS Koningswei impressie 5a Zesx Zes min

Terug naar spil van de stad

Waar ooit stad en landschap elkaar raakten, fungeerde het Koningsplein lang als scharnierpunt voor handel en toegang naar de haven. Maar die openheid raakte vanaf van de jaren 70 verloren. Met Koningswei wordt die functie hersteld: de weide en de passage tussen de woongebouwen zorgen voor openheid en creëren opnieuw een directe verbinding met de Piushaven.

LEVS Koningswei vogelvlucht bestaand min — Bestaande situatie

LEVS Koningswei vogelvlucht nieuw min — Nieuwe situatie met een groene verbinding naar de Piushaven

LEVS Koningsplein luchtfoto min — Koningsplein 1973

LEVS Koningsplein locatiefoto min — Koningsplein 2022

Ruimtelijke balans

De nieuwe bebouwing vervangt een inmiddels gesloopt, langgerekt blok langs de Piusstraat. De Hoogwachter sluit aan op de bestaande lijn en het hoogteprofiel van de naastgelegen Katterug van Van den Broek en Bakema uit 1975. Samen met de naastgelegen bestaande bebouwing en De Weidewachter ontstaan er langs de Koningswei drie hoogteaccenten. Zowel De Hoogwachter als De Weidewachter omarmen met een laagbouwdeel een binnentuin voor bewoners.

LEVS Koningsplein 1965 foto Publieke Werken Tilburg min — Stedenbouwkundig plan Bakema 1965

LEVS Koningswei concept 2 inpassing — Verlengen van de Katterug en inpassen in het stedelijk weefsel

LEVS Koningswei concept 1 Koningswei2 — Twee blokken óp de nieuwe Koningswei

LEVS Koningswei concept 3 Stadswachter — Reactie op De Stadswachter

Plein wordt weide

Het ontwerp van ZUS voor de openbare ruimte transformeert het versteende plein in een ‘weide’, een nieuw stadspark boven op de bestaande parkeergarage. Zo wordt Koningswei een plek waar je niet alleen woont, maar waar de hele buurt samenkomt in het groen. De nieuwe gebouwen staan óp de weide, helemaal in het groen als symbolische herders van het plein. De stalen pergola van architect Jo Coenen blijft behouden en wordt omgevormd tot een begroeide en bloeiende pergola en speelstructuur.

LEVS Koningswei impressie 3a Zesx Zes min

LEVS Koningswei locatie bestaand grijs — In de bestaande situatie bevindt zich een ruime parkeergarage onder het plein.

LEVS Koningswei locatie nieuw grijs — In de nieuwe situatie blijft de parkeergarage behouden maar wordt iets verkleind.

Optimisch woongebouw

De Hoogwachter wordt uitgevoerd in lichtgele baksteen en witte betonbanden en oogt fris en optimistisch. Het gevelontwerp van LEVS kenmerkt zich door een harmonieuze combinatie van horizontale en verticale geleding. De witte banden in de gevel benadrukken de lengte van het gebouw, terwijl robuuste metselwerkdammen voor verticale accenten zorgen. Verdiepingshoge raamkozijnen en open hoeken in de toren creëren een licht en transparant geheel.

LEVS Koningsplein 1980 foto Dré van den Bogaard min — Het modernisme kenmerkt het Koningsplein

LEVS Koningswei concept 4 gelaagdheid — Gelaagdheid in het volume

LEVS Koningswei concept 5 horizontaal — Horizontale geleding geïnspireerd op modernistische context

LEVS Koningswei concept 6 detaillering — Onderscheid toren en laagbouw door subtiele detaillering van bakstenen penanten

Verbinding met de omliggende bebouwing

In de aansluiting tussen De Hoogwachter en de bestaande bebouwing komt een open doorgang voor voetgangers en fietsers naar de nieuwe Koningswei. Zo ontstaat een extra verbinding tussen het nieuwe stadspark en de omliggende bebouwing. Het gebouw staat deels op de bestaande ondergrondse parkeergarage, de inrit is een onderdeel van de gevel geworden.

LEVS Koningswei impressie 7a Zesx Zes min

LEVS Koningswei drsn doorgang grijs min — Doorsnede met de onderdoorgang naar het plein

LEVS Koningswei drsn parkeren grijs min — Doorsnede met de inrit van de openbare parkeergarage

Watertransitie

Met Koningswei wordt ook een bijzondere stap gezet in de watertransitie. In de gebouwen komt een innovatief grijswatersysteem voor drinkwaterbesparing. Door grijswater (o.a. douchewater) te hergebruiken daalt het drinkwatergebruik per inwoner aanzienlijk, terwijl bewoners er in het dagelijks gebruik nauwelijks iets van gaan merken. Het systeem gaat als voorbeeld dienen voor andere locaties in de stad.